قانون کار
قانون کار چیست؟

قانون کار چیست؟

 

قانون کارزندگـی و فعالیت‌های گروهی و اجتماعـی دارای بایدهـا و نبایدهایی اسـت کـه کلیه اعضای آن گروه یـا اجتماع، باید آن‌ها را رعایـت کنند. بـه این بایدهـا و نبایدها، قانون گفته می‌شود.
فعالیـت در محیـط کار نیـز دارای قوانینـی اسـت که افراد شـاغل در آن محیـط، باید به آن توجـه داشـته باشـند و آن‌ها را رعایت کنند. به ایـن قوانین قانون کار گفته می‌شود.
قانـون کار معمـولاً توسـط گروه‌های کارشناسـی و خبـره در وزارت تعـاون، کار و رفاه اجتماعی تنظیـم می‌شود و سـپس در مجلـس شـورای اسـامی توسـط نماینـدگان،موردبررسی، تصحیـح و تصویـب قـرار می‌گیرد.
لازم اسـت بدانیـد قوانیـن کار به‌صورت دورهای بازنگری شـده و در صـورت نیاز تغییرمیکننـد، بنابراین شـما همیشـه باید آخریـن ویرایش را مطالعـه نمایید.
قبـل از بیـان قوانیـن کار، نیـاز اسـت تعاریفـی از محیـط کار بیان شـود کـه در ادامه با این واژه‌ها آشـنا خواهید شـد.

کارگر


کارگر کسی است که در مقابل دریافت دستمزد، برای فرد یا شرکتی کار می‌کند.

کارفرما


کارفرمـا، شـخصی اسـت حقیقـی یـا حقوقـی کـه کارگـر بـه درخواسـت او در مقابل دریافـت دسـتمزد بـرای او کار می‌کند.

کارگر و کار فرماوظایف کارگر


این وظایف عبارت‌اند از:
انجام کارهای تعیین‌شده توسط کارفرما؛
تبعیت از کارفرما

تمام‌کار در بـازه زمانـی مشخص‌شده توسـط کارفرمـا (در صـورت توافـق، بـازه می‌تواند تغییـر یابـد)

تلاش برای انجام دادن کار با حداکثر کیفیت

 

وظایف کارفرما:


تشریح و مشخص کردن نوع و مقدار کار؛
تأمین سرمایه و هزینه‌های کار؛
بیمه کردن محیط کار و کارگران؛
تأمین ایمنی و بهداشت کارگاه؛
پرداخت دستمزد به کارگر پس از پایان کار یا در فواصل زمانی مشخص.

حدود تبعیت کارگر از کارفرما
کارگـر موظـف اسـت در محیـط کار و موقع انجـام دادن کار، کلیه دسـتورات و خواسته‌های توافـق شـده بـا کارفرمـا را اجرا کنـد. البتـه ایـن دسـتورات اگـر به‌گونه‌ای باشـد کـه به‌صورت بهره‌کشی یـا اسـتثمار کارگـر محسـوب شـود مثلاً کار کشـیدن بیـش از سـاعت کاری بدون افزایـش دسـتمزد) کارگـر مجبور به تبعیـت نیسـت.

مثلاً طبـق توافـق با کارفرما، کارگـر قرار اسـت هشـت سـاعت کاری در روز کار کند، بـرای کار بیش از این مقدار، بایـد بـه او دسـتمزدی جداگانـه به‌عنوان اضافه‌کاری پرداخت شـود؛ در غیر این صـورت او بـه کار کردن اضافه‌تر ملـزم نیسـت.

 

کارگاه


کارگاه محلـی اسـت کـه کارگر به درخواسـت کارفرما یا نماینـده او در آنجا کار می‌کند.در کارگاه، قانون کار حاکم اسـت. تعیین محل کارگاه بر عهده کارفرماسـت.

فضاهای جانبی کارگاه


فضاهـای جانبـی، محل‌هایی هسـتند که
در کنـار یا داخل کارگاه بـرای اموری غیر از کار کـردن در نظـر گرفتـه می‌شود،ماننـد: سـرویس بهداشـتی، رسـتوران یا کلاس آموزشـی. قوانیـن کار در فضاهـای جانبـی نیـز حاکم اسـت.

نمازخانه


فضـای مناسـبی از کارگاه بـرای انجـام فریضـه نمـاز و عبادت اختصـاص می‌یابد.

قرارداد کار

قـراردادی اسـت کتبـی یا شـفاهی که بـه اسـتناد آن کارگر بـه ازای دریافت دسـتمزد،کاری را به‌صورت دائمـی یـا پاره‌وقت بـرای کارفرما انجام می‌دهد.

انواع قرارداد کار


قراردادهای کار، با توجه به نوع و زمان انجام دادن کار، انواع مختلفی به شرح زیر دارد:
قرارداد کار دائم


قـراردادی اسـت کـه ابتدای آن مشـخص ولـی انتهای آن مشـخص نیسـت. در این نوع از قـرارداد، انتهـای قـرارداد معمـولاً توسـط کارگـر تعییـن می‌شود. در خیلی از موارد قـرارداد کار دائـم بـا بازنشسـتگی کارگـر به اتمام می‌رسد.
۲قرارداد کار موقت
قـراردادی اسـت کـه ابتدا و انتهای آن مشـخص می‌شود، مثلاً یک سال. در پایان زمان قـرارداد و بـا توافـق طرفیـن (کارگر و کارفرمـا،) این قـرارداد می‌تواند بـرای مدت‌زمان مشـخص دیگری تمدید شـود.
قرارداد کار تمام‌وقت
قـراردادی اسـت که به‌موجب آن در طول زمـان قرارداد، کارگر تمام‌روزهای کاری هفته معمولاً شـنبه تا چهارشـنبه،) وقت خـود را در اختیار کارفرما قرار می‌دهد. در این روش معمولاً دسـتمزد به‌صورت ماهیانه در آخر هرماه به کارگر پرداخت می‌شود.
در ایـن نـوع از قـرارداد، تعطیلات رسـمی کـه در وسـط هفتـه قـرار می‌گیرد، جزء روزهای کاری محاسـبه می‌شود. در صورت درخواسـت کارفرما به حضـور در روزهای تعطیـل رسـمی، لازم اسـت بـه کارگر اضافه‌کاری پرداخت شـود.
البتـه در قانـون ایـن نکتـه وجـود دارد کـه کارفرمـا بـا توافق با کارگـران می‌تواند این مـوارد را تغییـر دهـد. مثلاً کارفرمـا می‌تواند روز کاری را شـش روز در هفتـه تعریف کنـد ولـی متناسـب بـا آن دسـتمزد کارگـران را افزایش دهد.
قرارداد پاره‌وقت
در ایـن روش همـه مـوارد بر اسـاس توافـق کارگر و کارفرماسـت. مثلاً کارگـر ۲روز در هفته به‌صورت کامـل در کارگاه حضـور می‌یابد. یا آنکـه روزها محدود نیسـت ولی سـقف سـاعت کاری در ماه مشـخص اسـت مثلاً حداکثر ۸۰سـاعت.
در ایـن روش دسـتمزد معمـولاً به‌صورت سـاعت حضور در کارگاه محاسـبه می‌شود.همچنیـن تعطیلات رسـمی نیـز بـا توافـق بیـن کارفرمـا و کارگر می‌تواند به‌عنوان روز کاری محسـوب شود.
قرارداد کار معین
در ایـن قـرارداد حجـم و مقـدار کار مشخص می‌شود. زمـان آغـاز و پایـان نیـز معمولاً مشخص اسـت. در این‌رو اساس پرداخت دسـتمزد، انجام دادن کار با انـدازه معین‌شده اسـت. اگـر قبل از پایان زمـان قـرارداد، کار به اتمام برسـد، کارفرمـا موظـف اسـت، کل دسـتمزد توافـق شـده را بپـردازد.

مثلاً شـما بـا یک کارگر سـاختمانی قـرارداد می‌بندید که دیوارکشـی سـاختمان شـمارا بـا مبلـغ معینـی، در مـدت مثلاً بیسـت روز انجـام دهد. در صـورت تمام شـدن کار،قبـل از پایـان بیسـت روز، شـما موظـف به پرداخت دسـتمزد می‌باشید.
البتـه اگـر بـه دلایلـی زمـان موردنیاز بیشـتر از زمان توافق شـده باشـد زمـان اضافه‌شده بـر اسـاس توافق طرفیـن خواهـد بود.در این روش معمولاً مرخصی و ساعت کاری تعیین نمی‌شود.
پایان قرارداد کار
قرارداد به دو روش به پایان می‌رسد:
الف) پایان زمان نوشته‌شده در قرارداد؛
ب) قبل از پایان زمان نوشته‌شده در قرارداد؛
در حالـت الـف، مطابـق قانـون و توافق انجام‌شده، قرارداد پایـان می‌پذیرد. اما حالت ب تحت شـرایط خاصی اسـت و به شـرح زیر می‌باشد:
پایان قرارداد به‌صورت اجباری
زمانـی کـه کارگـر، بازنشسـته یـا ازکارافتاده شـود، فـوت کند یـا کارفرما ورشکسـته شـود، قـرارداد اجبـاراً بـه پایان می‌رسد.
البتـه در حالـت ورشکسـتگی کارفرمـا، مراجـع و دارای صلاحیت نظیـر اداره دارایی یا اداره کار بایـد آن را تأییـد نمایند.
پایان قرارداد با خواست کارگر
ایـن روش متعلـق بـه قراردادهایـی اسـت کـه به‌صورت تمام‌وقت منعقدشده باشـد.
در ایـن روش کارگـر کتبـاً از ادامـه همـکاری اسـتعفا می‌دهد.
در قراردادهای کار معین و مدت موقت، توافق طرفین برای اتمام قرارداد الزامی است.
اخراج کارگر توسط کارفرما به‌صورت قانون
برای اخراج کارگر سه شرط باید رعایت شود:
اولاً کارگر مرتکب تخلف اداری شده باشد

. ثانیاً کارفرما قبلاً  تخلف را حداقل یک‌بار به کارگر کتباً تذکر داده باشد.
ثالثـاً شـورای اسـامی کارگاه، نماینـده کارگـران یا مرجع حل اختلاف مشخص‌شده در قـرارداد، اخـراج را تأیید کرده باشـد.درصورتی‌که این سـه شـرط برقـرار نبود، کارگر می‌تواند به مراجـع دارای صلاحیت که در قانون کار مشخص‌شده است شـکایت نماید.
دستمزد
دسـتمزد پولـی اسـت کـه درازای کار، به کارگر داده می‌شود. نحوه پرداخت دسـتمزد می‌تواند به‌صورت نقدی و یا بخشـی نقدی و بخشـی غیـر نقدی باشـد. پرداخت غیر نقـدی بایـد از نـوع کالاهـای اساسـی مثل مـواد غذایـی، پوشـاک و … باشـد. همچنین کالای تحویل‌شده بایـد دارای ارزشـی معادل یا بیش از آن بخـش از حقوق نقدی، که
به‌صورت غیـر نقدی پرداخت می‌شود، باشـد.

حداقل دستمزد
حداقـل دسـتمزد، عـددی اسـت کـه در ابتدای هرسال توسـط دولت تعیین می‌شود.ایـن عـدد متعلـق بـه قراردادهای تمام‌وقت اسـت. این دسـتمزد الزاماً به‌صورت نقدی بایـد پرداخـت شـود. هیـچ کارفرمایی حق نـدارد کمتـر از حداقل دسـتمزد را به‌عنوان دسـتمزد کارگـران تمام‌وقت در نظر بگیرد.

روش‌های پرداخت دستمزد
بـر اسـاس نـوع قرارداد کار، دسـتمزد بـه چندیـن روش متفـاوت قابـل پرداخت اسـت متداول‌ترین آن‌ها عبارت‌اند از:

۱دستمزد بر اساس ساعت کار (گاه مزدی)
در ایـن روش دسـتمزد، به‌صورت تعـداد روز یـا تعداد سـاعت کار و به‌صورت روزانه، هفتگـی و ماهانـه محاسـبه و پرداخت می‌شود.

۲دستمزد بر اساس اندازه کار انجام‌شده
در ایـن روش پرداخـت مـزد بـه ازای مقـدار کار انجام‌شده می‌باشد. در ایـن روش سـاعت کار کارگـر، شـاخص پرداخـت دسـتمزد نیسـت.
مزد نامشخص
در ایـن روش کـه معمـولاً خدماتـی اسـت، بـا توجـه بـه مقـدار کار انجام‌شده‌ای که مراجعـه مشـتریان آن را تعییـن می‌کند، مزد مشـخص می‌شود. مثلاً راننـده آژانس دسـتمزدی متناسـب بـا تعـداد مسـافرتی که در طـول روز می‌رود، دریافـت می‌کند و عدد ثابتی نیسـت.

ساعت، زمان‌های کاری و تعطیلات
سـاعت کار طبـق تعریـف، مدت‌زمانی اسـت کـه کارگـر، نیـرو و وقـت خـود را به‌منظور انجـام دادن کار در اختیـار کارفرمـا قـرار می‌دهد.
ساعات‌هایی ماننـد رفت‌وآمد از خانـه بـه محـل کار، زمـان صـرف غـذا و انجـام فرایــض دینــی جــزء ســاعت کار محســوب نمی‌شود. کارفرمــا هــم نمی‌تواند در ایـن زمـان بـرای کار بـه کارگـر مراجعـه کنـد. البتـه کارگـر نیـز بابـت ایـن زمان‌ها دســتمزدی دریافــت نمی‌کند.
میزان ساعت کار
در قراردادهـای تمام‌وقت، سـاعت کار کارگـران در شبانه‌روز حداکثـر ۸سـاعت و در هفتـه حداکثـر ۴۴سـاعت اسـت. بیشـتر از این مقـدار کار مشـمول پرداخت اضافه‌کاری می‌شود.
انواع قانون کار بر اساس زمان و روزهای کار
نوبت‌کاری
در برخـی از کارهـای تولیـدی یـا خدماتـی شـرایط کار در طـول هفتـه ثابـت نیسـت.مثلاً در یـک کارگاه تولیـدی، یـک کارگـر در هفتـه اول روز کار اسـت و در هفتـه بعد شب‌کار در ایـن مـوارد ممکـن اسـت بـا توجه به شـرایط کار، برخـی روزها بیشـتر از۸سـاعت و برخـی هفته‌ها بیشـتر از ۴۴سـاعت کار انجام شـود. لیکن جمـع کل کار در مـاه نباید از ۱۷۶سـاعت بیشـتر شـود.
کار متناوب
کار متنـاوب، کاری اسـت که در سـاعات معینـی از روز انجـام می‌شود. مثلاً کار در یـک نانوایـی می‌تواند از ۵تـا ۸صبح
۱۱تـا ۱۴و ۱۶تـا ۲۰باشـد. فقـط در این حالت فاصلـه ابتدا تا انتهای ساعت کار، نباید بیشـتر از ۱۵سـاعت باشـد.

کار اقماری
برخـی از کارهـا در مناطـق دورافتاده یا خارج از شـهر محل زندگـی کارگر انجام می‌شود در این نـوع از کار، چـون امکان رفت‌وآمد روزانه بـرای کارگـر از محل زندگـی بـه محـل کار امکان‌پذیر نیسـت،معمـولاً کارگـران به‌صورت دورهای هرماه کار می‌کنند.

مثلاً کارگـری که برای سـاخت یک پالایشـگاه، پروژه سدسـازی و… بـه محـل کارگاه مراجعـه می‌کند۱۷۶سـاعت تقریبـاً ۲۲روز کاری به‌صورت مـداوم حتـی در تعطیلات رسـمی فعالیـت می‌کند، سـپس ۸روز
بعـد بـا مراجعه بـه محل زندگـی خود به اسـتراحت می‌پردازد.

کار در شب
اگـر بنـا به‌ضرورت برخـی از کارهـا می‌بایست در شـب انجام شـود، دستمزد کارگران ،%۳۵در مقایسـه با روز، بیشـتر
اسـت. دلیـل آن‌هم فشـارهای روانـی و جسمی بیشـتری اسـت کـه از کار در شب ناشـی می‌شود.
بـرای مشـاغل سـخت و زیان‌آور و کارگران نوجـوان ( ۱۵تا ۱۸سـال،) کار در شـب ممنـوع اسـت.

کار سخت و زیان‌آور
کار سـخت و زیان‌آور بـه کاری گفتـه می‌شود که شـرایط محیطـی کارگرش از شرایط معمـول کارگران دشـوارتر باشـد.
مثلاً کار در سـرمای شـدید یـا گرمـای بـالا، کار در داخـل معـادن، کار بـر روی دریـا و… . در ایـن حالـت حداکثر سـاعت
کاری، روزانـه ۶سـاعت و در هفتـه ۳۶سـاعت اسـت. در این مشـاغل قانون‌گذار کار بیشـتر از ایـن سـاعت را ممنوع اعلام
کرده اسـت.

تعطیلات (هفتگی و رسمی(
روز جمعـه روز تعطیـل هفتگـی اسـت و کارگران بـا دریافـت حقـوق، در این روز در تعطیلات بـه سـر خواهنـد برد.
اگـر بنا بـر دلیلـی روز جمعـه، روز کاری محسـوب شـود، روز دیگـری از هفته باید جانشـین آن شـود. در صورت کار در روز جمعـه، %۴۰حقوق روزانه در آن، نسـبت به سـایر روزهـای هفته افزایـش می‌یابد.در کارگاه‌هایی که طبـق توافق، کار به‌صورت۵روز در هفتـه تعریـف می‌شود، پنج‌شنبه نیز تعطیل هفتگی محسـوب می‌شود.

تعطیلات رســمی، تعطیلات مذهبــی و ملّــی هســتند کــه در تقویــم هــرســال مشخص‌شده‌اند. ایــن روزهــا معمــولاً در تقویــم بارنگی متفــاوت مشــخص می‌شوند.غیـر از تعطیلات رسـمی، روز ۱۱اردیبهشـت (روز جهانـی کارگـر) نیـز به‌عنوان تعطیل رسـمی کارگران محسـوب می‌شود. کار در روزهای تعطیل مشـمول دریافـت %۴۰مـزد اضافه‌تر اسـت.

مرخصی
کارگـر بـه دلایـل مختلفـی اعـم از تفریحـی، پزشـکی، اجتماعـی، مذهبـی و… از مرخصـی اسـتفاده می‌کند. انـواع مرخصی‌ها بـه شـرح زیـر اسـت:
الف- مرخصی سالانه استحقاقی
ایـن مرخصـی به میـزان ۳۰روز در سـال اسـت. درصورتی‌که قـرارداد کارگـری
کمتـر از یک سال باشـد متناسـب بـا آن، از مرخصـی اسـتحقاقی سـالانه کاسـته می‌شود. مثلاً اگر قـرارداد ۶ماهه باشـد مرخصـی اسـتحقاقی کارگر در طول قرارداد ۱۵روز خواهـد بـود.تاریـخ اسـتفاده از مرخصـی به‌صورت
توافـق کارگـر و کارفرمـا اسـت. به‌هرحال کارگـران ۲۱روز از ایـن ۳۰روز را بایـد در طـول قـرارداد یک‌ساله مصرف کننـد و فقـط مجـاز بـه ذخیره کـردن ۹روز مرخصـی در هرسال می‌باشند.
مرخصی‌های ذخیره‌شده قابل‌انتقال بـه سال‌های بعـد می‌باشد.
پرداخت مزد مرخصی استحقاقی
اگـر کارگـری در پایـان مـدت قـرارداد، بـه هـر دلیلـی قـرارداد فسـخ شـود از مرخصـی اسـتحقاقی آن مـدت، اسـتفاده نکـرده باشـد؛ کارفرمـا موظـف اسـت معـادل حقـوق یـک روز کاری،بـه ازای هرروز مرخصی استفاده‌نشده
به کارگـر پرداخـت نماید.
ب- مرخصی بدون حقوق
هـر کارگر بـا موافقـت کارفرما، می‌تواند مدتـی را بـدون اسـتفاده از مرخصـی اسـتحقاقی، مرخصـی بگیـرد. در ایـن حالـت به‌روزهای مرخصی، دسـتمزدی تعلـق نمی‌گیرد.
ج- مرخصی استعلاجی
کارگـران بیمـار یـا مصدومـی کـه مدتـی امـکان حضـور در محـل کار را ندارنـد، پـس از تأییـد سـازمان تأمیـن اجتماعی، می‌توانند تعـداد روزهـای مشـخصی را مرخصـی بگیرنـد. بـه ایـن مرخصـی، مرخصی استعلاجی گوینـد. روزهای این
مرخصـی جزء سـابقه کار یا بازنشسـتگی کارگـر محسـوب می‌شود.
در طـول مرخصـی استعلاجی کارگـر حقوقـی دریافت نمی‌کند، ولـی می‌تواند بـا مراجعه بـه سـازمان تأمیـن اجتماعی،
غرامـت دسـتمزد خـود را دریافـت نماید.
د- مرخصی اضطراری
در موقع ازدواج یا فوت پدر، مادر، همسـر و فرزنـد، ۳روز مرخصـی مشـابه مرخصی اسـتحقاقی، بـه او تعلق می‌گیرد.

بیمه

قانون کار بیمه

بیمه
سازمان بیمه تامین اجتماعی

بیمـه امکانـی اسـت کـه سـازمان تأمیـن اجتماعـی بـرای کارگـران و کلیـه افـراد شــاغل فراهــم آورده اســت تــا از آنــان در حیــن کار، بیــکاری، ازکارافتادگی، بازنشســتگی و فــوت خانــواده متوفــی حمایـت مالـی کنـد.
هـر انسـانی اعـم از شـاغل و غیر شـاغل، می‌تواند خـود را تحـت پوشـش بیمـه دربیاورد. بـرای افـراد شـاغل در کارگاه، طبـق قانـون، کارفرمـا مکلّـف بـه بیمـه کـردن نیـروی کار اسـت. بـه ایـن بیمـه) بیمـه اجبـاری(گوینـد.

حق بیمه اجباری
حـق بیمـه اجبـاری، مبلغـی اسـت که به‌صورت ماهیانـه بـه اداره بیمه تأمیـن اجتماعی پرداخـت می‌شود تـا در موارد ذکرشده در بالا، کارگـران موردحمایت مالی قـرار گیرند.
حق بیمه، ماهیانه معادل %۳۰دریافتی‌های نقدی (غیر از پاداش) کارگر است. طبـق قانـون، %۲۳از ایـن %۳۰را کارفرمـا مکلّف اسـت پرداخت کند و %۷سـهم کارگر را نیـز موظف اسـت از دسـتمزد کارگر کسـر کند و به‌حساب بیمـه واریز نماید.
پرداخـت حـق بیمـه از وظایـف اصلـی کارفرمـا اسـت.
البتـه نوعـی از بیمه هم موجود اسـت که بـه آن «خویش‌فرما» گفتـه می‌شود. در ایـن نـوع، کارگـر خـود می‌تواند بـا
پرداخـت مسـتقیم حـق بیمـه، از مزایای آن بهره‌مند شـود.

جزئیـات بیشـتر را در کتـاب قوانیـن و مقـررات کار، رفـاه و
تأمیـن اجتماعـی مطالعـه نماییـد.

انواع خدمات قابل‌ارائه در بیمه‌های محیط کار:

الــف- خدمــات ارائــه شــونده در بیمه اجبــاری
بیمه درمانی
بیمه‌ای اسـت کـه بخشـی از هزینه‌های درمانـی شـخص را بـر عهـده می‌گیرد. ایـن بیمـه در طول زمـان پرداخت بیمه و
پس از بازنشسـتگی، بیمه‌شده و خانواده تحت سرپرسـتی او را شـامل می‌شود.

۲بیمه بازنشستگی
بیمه‌ای اسـت کـه پـس از پرداخت حق بیمـه ۳۰سـال تمـام (۱۰۹۵۰روز) بـه سـازمان بیمـه تأمیـن اجتماعـی، به‌صورت مقـرری ماهیانـه بـه کارگـران بیمه‌شده پرداخـت می‌شود.

۳بیمه بیکاری و ازکارافتادگی
بیمـه بیـکاری در صورتـی بـه کارگـر پرداخـت می‌شود که پـس از پایان مدت قرارداد یا فسـخ پیش از موعـد آن، کارگر موفـق بـه یافتن کار نشـود. ایـن بیمه، به‌صورت پرداخـت دسـتمزد ماهیانـه بـه کارگـر و بـه مـدت حداکثر ۱۸ماه اسـت.
البتـه در ایـن مـدت اگـر فـرد موفـق بـه پیـدا کـردن کار بشـود، یـا سـازمان بیمه تأمیـن اجتماعـی، بـرای فـرد شـغل پیدا کنـد، بیمـه بیـکاری قطـع می‌شود. بیمــه ازکارافتادگی، پــس از ازکارافتادگی کارگـر بـه دلیـل کهولت سـن، آسیب‌های فیزیکــی و تأییــد ســازمان  تأمیــن اجتماعــی به‌صورت مقــرری ماهیانــه بــه کارگــر پرداخــت می‌شود.

۴بیمه فوت
بیمـه فوت بیمه‌ای اسـت که پس از فوت کارگـر، تا زمانی که همسـر یا مـادر و پدر تحـت سرپرسـتی وی، زنـده باشـند، به‌صورت مقـرری ماهیانـه به آن‌ها پرداخت می‌شود.

درصورتی‌که متوفـی همسـر یـا پدر و مـادرش (تحـت سرپرسـتی) در قیـد حیـات نباشـند، ولـی فرزنـد دختـر داشـته باشـد تا قبل از ازدواج و اگر پسـر داشـته باشـد تـا ۱۸سـالگی مقـرری بـه آن‌ها پرداخت می‌شود.
ب- انــواع و خدمــات قابل‌ارائه در بیمه‌های اختیــاری
بیمه حوادث
به دلیل وجود خطرات جانی و آسیب‌های فیزیکـی در محیـط کار، کارفرمایـان کارگـران خـود را بیمه حـوادث می‌کنند.

بیمه تکمیلی
برخـی از شرکت‌های بیمه‌گذار، درازای دریافـت مبلغـی مشـخص، هزینه‌های  درمانـی کارگـر مصدوم و بیمـار و خانواده تحت سرپرسـتی او را بـه عهده می‌گیرند.ایـن خدمـات علاوه بـر خدمـات بیمـه تأمیـن اجتماعی اسـت. البتــه ایــن بیمــه معمــولاً به‌صورت گروهــی انجــام می‌شود و بیمــه شــدن به‌صورت فـردی بـه ایـن روش بسـیار گــران خواهــد بــود.

کسورات قانونی از دستمزد
کارفرمـا بنـا بر قانون، موظف اسـت قسـمتی از دسـتمزد کارگـر را تحت عنـوان بیمه و مالیـات از حقـوق وی کسـر و به‌حساب بیمـه و اداره مالیـات واریز نماید. درصد کسر بیمه، %۷از دریافت نقدی (غیر پاداش) می‌باشد. درصد کسر مالیات، %۳تا ( %۱۰بسته به نوع قرارداد) از دریافت نقدی (غیر پاداش) است.

سنوات وعیدی و پاداش
سـنوات: کارفرمـا موظـف اسـت بـرای کارگـران دارای قرارداد تمام‌وقت، در پایان هرسال مبلغـی کـه حداقل، معادل دسـتمزد یک مـاه کارگر در همان سـال می‌باشد، را تحت عنوان سـنوات بـه او پرداخـت نماید.

البتـه اگـر قـرارداد کمتـر از یک سال باشـد، ایـن مبلغ متناسـب با طـول زمان قـرارداد، پرداخـت می‌شود. مثلاً اگر قـرارداد ۶ماهه باشـد، بایـد حداقل نصف حقـوق یک ماه، به‌عنوان سـنوات، در پایـان قرارداد بـه کارگر پرداخت شـود.

عیـدی: پاداشـی اسـت کـه کارفرمایـان موظف‌اند مطابـق بـا اعلام دولـت (حداقـل و حداکثـر آن هرسال تعییـن می‌شود) در پایـان سـال بـه کارکنـان پرداخـت نمایند.
پـاداش: کارفرمـا گاهـی اوقات و بـه دلیل ایجـاد انگیزه در کارگران، مبلغـی  اختیاری بـه نـام پـاداش به‌صورت دورهای یـا در پایان هرسال پرداخـت می‌کند.