الزامات محیط کار

الزامات محیط کار

 

مقدمه

در مقاله قبل به بررسی قانون کار پرداختیم. در این مقاله به بررسی الزامات محیط کار می پردازیم.

موفقیت در محیط کار همواره وابسته به دو اصل است:

شایستگی‌های فنی موردنیاز محیط کار
شایستگی‌های غیر فنی موردنیاز در محیط کار
شایستگی‌های غیـر فنـی مجموعه‌ای از دانـش و مهـارت اسـت کـه بـه فـرد کمـک
می‌کند به‌عنوان یـک نیـروی مؤثر و شایسـته شـناخته شـود.
الزامـات محیـط کار  بخشـی از شایستگی‌های غیر فنی موردنیاز بازار کار هست و
شـامل موارد زیر اسـت:
-۱مهارت‌های برقراری روابط انسانی در محیط کار
-۲آشنایی و استفاده از آخرین فناوری‌های کاربردی و مفید در محیط کار
-۳آشنایی با قوانین کار و بیمه
-۴اصول ایمنی و بهداشت در محیط کار
-۵مهارت‌های کاریابی

محیط کار چیست؟

انواع محیط کار

انواع محیط کار

هـر محیـط کاری دارای ویژگی‌هایی اسـت، مفهـوم محیـط کار در شـکل ۱-۲نشـان داده‌شده است؛

مفهوم محیط کار.مثالی از محیط کار در شکل‌های ۱-۳و ۱-۴نمایش داده‌شده است

محیط کار مزرعه در روستامحیط کار مزرعههرکدام از محیط‌های کاری دارای قوانینی هستند، مانند:
ساعت کاری
اصول ایمنی
داشتن حداقلی از مهارت
ایـن قوانیـن در محیط‌های مختلف یکسـان نیسـت. به مجموعـه قوانیـن و مهارت‌های غیـر فنـی موردنیاز برای فعالیت در یک محیـط کار، الزامات محیط کار گفته می‌شود.
در بیـن ویژگی‌های محیـط کار، نیـروی انسـانی از اهمیت بسـیاری برخوردار اسـت.

به‌عنوان‌مثال اگـر در محـل زندگی شـما چنـد مغازه خواروبارفروشی وجود داشـته باشـد، شـما ممکـن اسـت خریـد از یـک مغـازه را بـر مغازه‌های دیگـر ترجیـح دهید و مطمئناً بـرای آن دلایلـی داریـد، ایـن دلایـل می‌تواند یکـی از موارد زیر باشـد:
۱زیبایی فضای مغازه خواروبارفروشی
۲تجهیزات مدرن و بهداشتی تر
اخلاق و رفتار فروشنده
تقریبـاً می‌توان گفـت نیروی انسـانی مهم‌ترین دلیل کارآمـدی یا ناکارآمدی در یک محیـط کار اسـت.

به‌طورکلی انسان‌ها دارای دودسته ویژگی می‌باشند:
۱ویژگی‌های و اخلاق فردی (مانند: مهارت فنی، دقت، تاش، تعهد کاری ویژگی‌های و اخلاق اجتماعـی و گروهـی ماننـد: برخـورد بـا همـکاران، کار تیمـی،احترام گذاشـتن، رعایـت قوانیـن، فـداکاری .

بـرای کسـب موفقیـت در یـک محیـط کار، علاوه بـر بهبـود ویژگی‌های فـردی، برای تقویت ویژگی‌های اجتماعـی خـود نیز بایـد تمرین و تـاش کنید. در ایـن فصل ابتدا سـاختار محیـط کار و سـپس اصـول روابـط انسـانی در محیط کار تشـریح خواهد شـد.

ساختار محیط کار


سلسله‌مراتب محیط کار
قوانین نمودار سلسله‌مراتب محیط کار
مهم‌ترین این قوانین به شرح زیر است:
۱به هر مستطیل مرتبه کاری گویند.
۲جهت فلش روی خطوط بین مرتبه‌های کاری، ارتباطات کاری را نشان می‌دهند.
۳مرتبه‌هایی که کنار یکدیگرند و باهم فلش ارتباطی ندارند، مستقل از یکدیگرند.
۴هر مرتبه دستورات را از مرتبه بالاتر خود می‌گیرد.
۵هر مرتبه کاری درخواست‌ها و مشکاتش را باید با مرتبه بالاتر خود مطرح نماید

نکات مهم
الـف- حیـن برخـورد بـا مرتبـه بالاتـر از خـود همـواره بایـد مـؤدب بایسـتید و با اجـازه او بنشینید .
ب- دسـتورات کاری فقـط از مرتبه‌های بالاتـری کـه در سلسله‌مراتب شـما قـرار دارند قابـل صدور اسـت.
ج- بـرای مخاطـب قـرار دادن مرتبـه بالاتر، هیچ‌گاه از اسـم کوچک اسـتفاده نکنید. افعال باید همواره جمع باشـد. مثلاً : جناب آقای/سـرکار خانم…………….. شـما تشـریف می‌آورید/فرمودید/رفتید و …………………
د- اسـتفاده از افعـال مفـرد، نـام کوچک و الفاظ صمیمانـه برای افرادی که هم‌مرتبه شما هستند در صـورت رضایـت ایشـان بلامانع اسـت. البتـه پیشـنهاد می‌شود در محیط کار همواره افـراد را بانام خانوادگی مورد خطاب قرار دهید و از الفاظ رسـمی اسـتفاده کنید.

واحدهای محیط کار و ارتباطات آن با یکدیگر
محیط‌های کاری، بسـته به‌اندازه و نـوع کارشـان، بـه واحدهـای مختلفـی تقسـیم می‌شوند. هـر واحـد وظیفه‌ای دارد و بـا همـه یا برخـی از واحدهـای دیگـر در ارتباط خواهـد بـود.

انواع ارتباطات انسانی در محیط کار
ارتبـاط داشـتن با سـایر انسان‌ها یکـی از نیازهـای زندگـی اجتماعی اسـت. در محیط کار نیـز برقـراری ارتبـاط صحیـح، یکـی از الزامـات حضـور موفـق در محیط کار اسـت.
ارتباطـات انسـانی در محیـط کار در دو گـروه تعریـف می‌شوند:
الف- همکاران
ب- مقام مافوق

ارتباط چیست؟

ارتبـاط عبـارت اسـت از کوششـی آگاهانـه و بـا قصـد قبلی که باهدف تعامـل، تبادل اطاعـات، انتقـال تجـارب، نفـوذ در دیگـران، هدایـت تفکر و بـاور افراد، انجام شـود.
همان‌طور که در شکل ۱-۸نشان داده‌شده است، ارتباطات به دو روش برقرار می‌شود:
verbal- 1کلامی
non-verbal- 2غیرکلامیانواع ارتباط

ارتبـاط کلامـی، مهارتی اسـت که بابیان جملات مناسـب، ارتبـاط برقـرار می‌گردد.
مثلاً موقـع جدا شـدن از دوسـت خـود بـه او میگوییـد «خداحافظ».
ارتباط کلامی در قرآن کریم:
یکــی از مواهــب بــزرگ خــدای ســبحان بــر آدمــی اســتعداد ســخن گفتــن اســت.
قرآن کریم در سـوره مبارکـه الرحمـن آیـات ۱تـا ،۴بـه ایـن ویژگـی انسـان تکیـه نمـوده و فرمـوده اسـت:
خداوند رحمان، قرآن را بیاموخت، انسان را خلق کرد، به او صحبت کردن را آموخت.
و در سوره مبارکه بلد آیات ۸و ۹نیز می‌فرمایند:
آیا برای انسان دو چشم، زبان و دو لب قرار ندادیم.
ارتبـاط غیرکلامی، روشـی اسـت که بـدون اسـتفاده از کلمـات و فقـط بـا تغییر در حالات چهـره و حـرکات بدن، مطلب منتقـل و ارتباط برقرار می‌شود. مثلاً موقع جدا شـدن از دوسـت خـود برای او دسـت تـکان می‌دهید. به ارتبـاط غیرکلامی، زبان بدن نیـز گفته می‌شود.

بـرای برقـراری یـک ارتبـاط مؤثـر، اسـتفاده هم‌زمان و متناسـب از ارتبـاط کامـی غیرکلامی لازم اسـت. به‌طور مثـال، زمانـی کـه می‌خواهید بگویید حال مسـاعدی نداریـد، اگـر بـا خنده و شـادی آن را بیان کنید، کسـی حرف شمارا بـاور نخواهد کرد.

چگونگی برقراری ارتباط مؤثر در محیط کار
به‌طورکلی برقراری ارتباط با دیگران از دو بخش تشکیل‌شده است؛
۱ارسال پیام
۲دریافت پیامشیوه برقراری ارتباط موثر در محیط کار
شکل ۱-۱۰شیوه برقراری ارتباط مؤثر با دیگران را نشان می‌دهد.

مهم‌ترین نکتـه در برقـراری ارتبـاط آن اسـت که پیام به روش مناسـبی ارسـال شـود به‌طوری‌که برداشـت طـرف مقابـل، منطبق باهدف برقـراری ارتباط باشـد.

مهارت‌های برقراری ارتباط مؤثر در محیط کار
در محیط‌های کاری ارتباطـات بین افراد به دلایل مختلفی هست به‌عنوان‌مثال درخواسـت از مقـام مافـوق، مکالمـه معمولـی و یـا تذکر دادن بـه همـکاران در رابطه با یـک موضـوع. در هـر نـوع از ایـن ارتباطات نـکات و اصولی باید موردتوجه قـرار گیرد که در ادامه تشـریح شـده اسـت.

نوع اول- آشنایی و اولین برخورد با همکاران
همـواره بـه خاطـر داشـته باشـید اولیـن برخـورد، مهم‌ترین برخورد اسـت. بیشـترین ذهنیـت همـکاران از شـما، در همـان برخورد اول شـکل می‌گیرد.

اگر رابطه‌ای برای اولیـن بار به‌درستی برقرار نشـود، تـا مدتی طولانی قابـل اصلاح و ترمیـم نخواهد بود.
در اولیـن برخـورد نـکات زیر باید موردتوجه قـرار گیرد:
-۱در سام کردن پیش‌دستی کنید.
-۲دست خود را برای دست دادن جلو بیاورید (مگر در برخورد با مقام مافوق.)
-۳خودتان را معرفی کنید (نام و نام خانوادگی.)
-۴هنـگام گفتو گـو با همکارتان، به‌صورت او نگاه کنید. بهتر اسـت به‌جای خیره شـدن در چشـمان او، اجـزای صورتـش را نیـز نگاه کنید. به‌هیچ‌وجه هنگام صحبـت، به اطراف نگاه نکنید مگـر در مواقع اضطراری.
-۵هنـگام صحبـت کـردن همکارتـان، با دقت به او گوش کنید. سـرتان را هرچند وقت یک‌بار به علامـت تأیید تـکان دهید. به‌هیچ‌وجه حـرف او را قطـع نکنید.
-۶نرم و مایم سخن بگویید.
-۷همواره لبخند به لب داشته باشید.
-۸نـام طـرف مقابـل را به خاطر بسـپارید و هنـگام صحبـت کـردن بـا او، وی را بانام مـورد خطاب قـرار دهیـد، با ایـن کار، اعتماد طرف مقابل بیشـتر جلب می‌شود.

۹-از آشنایی با طرف مقابل ابراز خوشحالی کنید.
۱۰-بـه آراسـتگی ظاهر و نظافت شـخصی بسـیار اهمیـت دهید. لبـاس مرتب و تمیز، موهـای منظـم، دندان‌ها و دهان پاکیـزه، معطر بودن
-۱۱اگر جلسه‌ای برگزار شـد خودکار و دفترچه یادداشـتی به همراه داشـته باشـید و نـکات مهم را یادداشـت کنید.
-۱۲پشـت میـز صـاف و مرتـب بنشـینید،کج شـدن، لَـم دادن یا گذاشـتن دسـت زیر چانه مناسـب نیسـت.
-۱۳هنگام دست دادن دست طرف مقابل را به‌ملایمت بفشارید.
-۱۴هنـگام صحبـت از نـام خانوادگـی طرف مقابل بـرای مخاطب قرار دادن او اسـتفاده کنیـد، مگـر آنکـه همکار شـما خـود را بانام کوچـک معرفی کرده باشـد.
-۱۵از الفاظ رسمی و افعال جمع استفاده کنید.
-۱۶اگر نام و سوابق او را قبلاً شنیده‌اید، در برخورد اول از نکات مثبت او تعریف کنید.
-۱۷بیـن نیـم تـا یـک متـر از همکارتان فاصلـه بگیرید. بـه این فاصله حریـم ارتباطی گفته می‌شود.

نوع دوم- ارتباط با مقام مافوق
-۱در سلام کردن پیش‌دستی کنید.
-۲هنـگام سـلام، اندکـی سرخود را به حالـت احترام فـرود آورید. خصوصـاً اگر ازنظر سـنی از شـما بزرگ‌تر باشد.
-۳هرگز برای دست دادن پیش‌دستی نکنید. اگر مقام مافوق دستش را جلو آورد به آهستگی دست او را بفشارید و تا دست شمارا رها نکرده است، شما دست خود را نکشید.
-۴حداقل حریم ارتباطی یک تا یک و نیم متر را رعایت کنید.
-۵برای سخن گفتن اجازه بگیرید.
-۶به‌هیچ‌وجه شوخی نکنید.
-۷همواره آراسته ظاهر شوید.
-۸به‌هیچ‌وجه صحبت او را قطع نکنید.
-۹اگر به اتاق یا محل کارش می‌روید تا اجازه نداده است، ننشینید.
-۱۰تبسم در چهره داشته باشید.
-۱۱اگــر مقــام مافــوق عصبانــی اســت، شــما نیــز چهــرهای جــدی بگیرید البتــه بــدون اخــم و بــا احتــرام.

۱۲-هنگام ایسـتادن، صاف بایستید و دست در جیـب خـود نکنید. بهتر اسـت دست‌ها
جلوی شـکم و روی‌هم قـرار بگیرد.
-۱۳هنـگام حرکـت کـردن یک‌قدم پشـت سـر او حرکـت کنیـد.
-۱۴در هنـگام عبـور از درهـا (ورود و خـروج) اجـازه دهید ابتـدا او حرکت کند.
-۱۵اگـر جلسه‌ای داریـد حتمـاً خودکار و دفترچــه همــراه داشــته باشــید و یادداشــت برداریــد.
-۱۶همـواره بانام خانوادگی و اسـتفاده از الفاظ رسـمی او را خطاب قـرار دهید. مانند جنـاب آقای/سرکار خانم. فعل‌ها همگی به‌صورت جمع باشـد.
-۱۷با صدایی مایم، لحنی مؤدبانه ولی محکم و صریح صحبت کنید.
-۱۸هنـگام نشسـتن روی صندلـی یـا مبـل، صـاف بنشـینید، روی دسـته صندلـی لَم ندهیـد و پایتـان را روی‌هم نیندازیـد.

نوع سوم- ارتباط عمومی با همکاران
-۱در سلام پیش‌دستی کنید و دست خود را برای احترام جلو بیاورید.
-۲در صـورت وجـود رابطـه دوسـتی صمیمانـه می‌توانید همـکاران خـود را بـا اسـم
کوچـک، افعـال مفـرد و الفـاظ صمیمانـه خطـاب کنید.
-۳حداقل حریم ارتباطی نیم متر را رعایت کنید.
-۴در محیط‌های غیر کارگاهی به‌هیچ‌وجه با صدای بلنـد صحبت نکنیـد. این کار تجـاوز به حقوق سـایر کارکنان محسـوب می‌شود.
-۵هنگام حرکت هم دوش یکدیگر حرکت کنید.
-۶هنگام نشستن به او تعارف کنید.
-۷پشـت سـر سـایر همـکاران به‌هیچ‌وجه بدگویـی نکنیـد و اسـرار آن‌ها را برملا نسازید. ایـن کار غیرازآنکه ازنظر اخلاقی بسـیار ناپسـند اسـت، سـبب بی‌اعتمادی همـکاران بـه شـما نیز می‌شود.
خداونـد در سـوره مبارکـه حجرات آیـه ۱۲می‌فرمایند: ای کسـانی که ایمان آورده‌اید! از بسـیاری از گمان‌ها بپرهیزیـد، چراکه بعضـی از گمان‌ها گناه اسـت، و هرگز در کار دیگـران تجسـس نکنید؛ و هیچ‌یک از شـما دیگـری را غیبت نکند.
-۸در هنگام استراحت بذله‌گویی نمایید. البته مراقب باشید به کسی بی‌احترامی نشود.
-۹از ارتباط غیر کامی بیشتر استفاده کنید.
-۱۰آراستگی و نظافت شخصی را رعایت کنید.

نوع چهارم- ارتباط با مقام مافوق، در هنگام داشتن درخواست
-۱بهتـر اسـت درخواسـت خـود را مکتوب کنیـد و آن را هنگام ملاقات بـا مقام مافوق، بـه او تقدیـم کنیـد. در راهنمـای هنرجـو، تعـدادی نامه‌نگاری پیشـنهادی ارائه‌شده اسـت، می‌توانید از آن‌ها اسـتفاده کنید.
-۲تمامی نکاتی را که در بخش ارتباط با مقام مافوق بیان شد، در اینجا نیز رعایت کنید.
-۳درخواست خود را بابیانی محکم و البته با لحنی مؤدبانه بیان کنید.
-۴درصورتی‌که مقـام مافـوق علّـت درخواسـت شمارا جویـا شـد، درباره‌اش به‌روشنی و باصداقت توضیـح دهیـد.
-۵معمـولاً بـرای حضـور یافتـن در دفتـر مقام مافـوق، بایـد از دفتردار او وقـت بگیرید در محیط‌های کاری بـزرگ.
-۶اگـر درخواسـت کمـک بـه علـت مشـکات خانوادگـی داریـد، به‌هیچ‌وجه ابـراز عجـز نکنیـد. این‌گونه رفتارها معمـولاً هیچ تأثیـر مثبتی برایتـان نـدارد و فقط باعث شکسته شـدن عزت‌نفس شـما می‌شود.

نوع پنجم- ارتباط با همکاران در هنگام کمک به رفع مشکلات آن‌ها
-۱خوب به حرف‌های او گوش دهید. به‌هیچ‌وجه صحبتش را قطع نکنید.
-۲اگـر مشـکل پیش‌آمده بـه علـت کوتاهی و کم‌توجهی آن همـکار بوده اسـت، به‌هیچ‌وجه او را ملامـت نکنید.
-۳سعی کنید خود را در جایگاه او قرار دهید تا مشکلش را بهتر درک کنید.
-۴خود را با او همدل نشان دهید.
-۵همـواره خداونـد را بـه یـاد او بیاوریـد و به او تأکید کنید از خدا کمـک بخواهد و به او تـوکل کند. این مسـئله سـبب آرامش او می‌شود.
-۶فاصله خود را با او کم کنید. حدود ۲۰تا ۵۰سانتیمتر.
-۷مستقیم در صورتش نگاه نکنید.
-۸سعی کنید به او اطمینان دهید که محرم اسرار او خواهید بود.
-۹هرچند لحظـه سـرخود را بـه عامـت تأییـد تـکان دهیـد تـا مطمئـن شـود بـه حرف‌هایش دقیـق گـوش می‌دهید.
-۱۰هم‌زمان که به حرف‌های او گوش می‌دهید، به راه‌حل‌های ممکن فکر کنید.
-۱۱به او امیدواری بدهید. حتی اگر فکر می‌کنید احتمال حل مشکل کم است.
-۱۲اگـر احسـاس کردیـد همکارتـان اعتمادبه‌نفس خـود را ازدست‌داده اسـت، حتماً نـکات قوتـش او را بـه وی یـادآوری کنید. ایـن کار می‌تواند به بازیابـی اعتمادبه‌نفس او،کمـک کند.
-۱۳اگر بیان مشکل طولانی است، بهتر است خارج از محیط کار با او قرار بگذارید.

نوع ششم- ارتباط با همکاران هنگام تذکر دادن اشتباه یا ایجاد ناراحتی
-۱به‌هیچ‌وجه پرخـاش نکنیـد. این مسـئله به‌شدت جایـگاه محترمانه شمارا در ذهن همـکاران از بیـن می‌برد.
-۲سعی کنید اشتباه را با لبخند تذکر دهید ولی محترمانه.
-۳به‌هیچ‌عنوان از الفاظ غیرمحترمانه اسـتفاده نکنید، زیرا علاوه بر حرمت‌شکنی متقابـل، تأثیـر حرف شمارا نیز از بیـن خواهد برد.
-۴اگر خیلی عصبانی هستید، به‌هیچ‌وجه در آن لحظه تذکر ندهید. بهتر است:
الف- صبر کنید یا حتی محل را ترک کنید.

ب- نفس‌های عمیق بکشید.
ج- آب بخورید یا دست و صورت خود را بشویید.
د- با پرداختن به مسئله‌ای دیگر، حواس خود را پرت کنید.
ه- زمانی که قدری احساس آرامش کردید، بازگردید و تذکر دهید.
-۵بـرای کاهـش عصبانیـت، از ذکـر خـدا غافل نشـوید. در قـرآن کریم به فروخوردن خشـم توصیـه اکیـد شـده اسـت و البته پس‌ازآن بشـارت بـه پیـروزی و موفقیت داده‌شده است.
-۶تذکـر را به‌گونه‌ای بگوییـد که غیر از شـما و همکارتان، فرد دیگری متوجه نشـود. ایـن روش تأثیـر تذکر شمارا افزایش می‌دهد.
-۷اگـر در محیـط کاری بـه شـما بی‌احترامی کردند، سـعی کنید شـما احتـرام طرف مقابـل را حفـظ نمایید.

خداونـد در سـوره مبارکـه فصلـت آیـه ۳۴بـه پیامبـر(ص)می‌فرمایند: هرگـز نیکـی و بدى یکسـان نیسـت; بدى را بـا نیکی دفع کـن، ناگاه خواهـی دیـد همـان کـس کـه میـان تـو و او دشـمنی اسـت، گویـی دوسـت گـرم و صمیمی اسـت. .» ایـن روش نه‌تنها جایگاه محترمانه شمارا در ذهن سـایر همکاران به‌شدت ارتقـا می‌بخشد، بلکـه خـود، بزرگ‌ترین تنبیـه بـرای شـخصی اسـت کـه بی‌احترامی کرده اسـت.

نوع هفتم- ارتباط با همکاران و مقام مافوق حین وجود تعارض

تعارض بـه معنـی در عـرض هـم قـرار گرفتـن اسـت. از ایـن عبـارت زمانـی اسـتفاده می‌شود کـه خواسته‌ها و انتظارات شـما و همکارانتان ظاهـراً مخالف یکدیگر باشـند.
مثلاً شـما در محیـط کار خـود به‌شدت نیـاز به سـکوت دارید تـا بتوانید بـر روی کار تمرکـز کنیـد. ولـی همـکار شـما عـادت دارد، در حیـن کار آواز بخواند. بـه این اختلاف شـما و همکارتـان تعارض گفته می‌شود.
برای برخورد با تعارض سه روش وجود دارد:
الف- باخت- باخت
در ایـن روش شـما تـاش می‌کنید تا بـه همکارتان بفهمانید که عملش اشـتباه اسـت. او هـم از رفتـارش دفـاع می‌کند و آن را صحیح می‌داند. این روش جز ایجـاد ناراحتی، نتیجه‌ای ندارد.
ب- برد- باخت
در ایـن روش شـما هماننـد روش قبل عمل می‌کنید، فقط با این تفـاوت که همکارتان به‌اجبار و بـا ناراحتی حرف شمارا می‌پذیرد. ایـن روش معمولاً خیلی پایـدار نخواهد بـود، علاوه بر آنکـه به روابط شـما صدمه نیـز میزند.

ج- برد- برد
در ایـن روش شـما ابتـدا از صـدای همـکار خـود به‌عنوان نقطـه قـوت او تعریـف می‌کنید. ولـی بـه او یـادآوری می‌کنید کـه نیـاز بـه سـکوت داریـد. ایـن نیـاز را به‌صورت نقطه‌ضعف خود نشـان دهیـد و محترمانه درخواسـت کنید همکارتـان آرام‌تر بخوانـد یـا تعـداد دفعـات آوازخوانی را کـم کند. در ایـن حالت معمولاً شـما به‌صورت دوسـتانه موفـق بـه حـل تعـارض و یـا حداقـل، کاهـش آن می‌شوید. ضمن آنکـه این روش می‌تواند بـه تقویـت رابطـه دوسـتی شـما و همکارتـان نیـز منجر شـود.
نوع هشتم- متقاعد کردن همکار یا مقام مافوق
ایـن نـوع از رابطـه، زمانـی اتفـاق می‌افتد که شـما پیشـنهادی بـرای تغییـر در محیط کار، قوانیـن کاری، روش اجرای کار و … داشـته باشـید. در ایـن صورت احتمال مخالفت بـا پیشـنهاد شـما زیـاد اسـت. بنابرایـن بـرای متقاعد کـردن همـکاران یا مقـام مافوق بایـد نـکات زیر را مدنظر داشـته باشـید:
-۱نقاط منفی شرایط فعلی را پررنگ کنید (البته شرایط مثبت را نیز بازگو کنید.
-۲نکات مثبت پیشنهادتان را پررنگ کنید.
-۳افراد یا واحدهایی را که از بحث شما سود می‌برند نام ببرید.
-۴اگـر تغییـرات ایجادشده را به‌صورت تصویـری، جدولـی و عـددی نشـان دهید تأثیرگـذاری بیشـتری خواهد داشـت.
-۵ایـن تغییـرات را به‌گونه‌ای نشـان دهیـد که نفع گروه، از نفع شـما، بیشـتر باشـد. در غیـر ایـن صـورت موفق نخواهید شـد.
-۶در صـورت مخالفـت طـرف مقابـل دلایـل مخالفتـش را کاملاً گـوش کنید، سـپس آن‌ها را تـا حـدی تصدیـق کنید. ولی مجـدداً نقـاط قوت پیشـنهادتان را متذکر شـوید. همچنیـن اگـر می‌توانید از راه دیگـری یـا بـا مثـال دیگـری از پیشـنهاد خـود دفـاع کنیـد، توجه داشـته باشـید. رد کـردن صریح دلایل طرف مقابل، سـبب افزایش شـدت مخالفـت با پیشـنهاد شـما می‌شود.
-۷در بیان پیشنهادتان عجله نکنید و آرامش را در بیان جملات رعایت کنید.
-۸جملات را به‌صورت مؤدبانه بازگو کنید تا تأثیرگذاری آن افزایش یابد.
-۹از محیط‌های کاری دیگـری کـه مثلاً شـرایطی شـبیه بـه پیشـنهاد شمارا بـه کار بســته و نتیجــه مطلــوب گرفته‌اند، نــام ببریــد و موفقیت‌ها و نقــاط قوتشــان را یـادآوری کنیـد.
-۱۰جملات کلیدی زیر را استفاده کنید:
الـف- اگـر اشـتباه میگویـم شـما آن را اصلاح کنیـد معمـولاً زمانـی کـه داریـد نـکات مثبـت پیشـنهاد یـا نـکات منفـی موجـود را توضیـح می‌دهید از ایـن جملـه اسـتفاده کنیـد.
ب- بگذاریــد چنــد پرســش را مطــرح کنــم تــا مطمئــن شــوم (ایــن پرسش‌ها کمــک می‌کند طــرف مقابــل، خــود را در پیشــنهادهای شــما شــریک بدانــد و کمتــر مخالفــت کنــد.
ج- صبـر کنیـد توضیـح بدهـم، ببینیـد سـخن شمارا درسـت متوجـه شده‌ام از ایـن جملـه، در هنگامی‌که طـرف مقابـل برخلاف شـما صحبـت کـرده اسـت، اسـتفاده می‌شود.

استرس در محیط کار


شـما در دوران زندگـی و تحصیلـی خـود احتمالاً تغییـر و تحولات متعـددی را از تغییر در شـرایط عـادی زندگـی خـود تجربـه کرده‌اید. به مـوارد زیر دقـت کنید:
شب امتحان
از دست دادن بستگان نزدیک
ورود به مدرسه جدید
لحظه قبل از گرفتن کارنامه
تغییر محل خانه و رفتن به آپارتمان یا محله جدید و…

استرس چیست؟
اسـترس عبـارت اسـت از مجموعه‌ای از واکنش‌های فیزیکـی و عاطفی کـه درنتیجه تغییـرات، در زندگـی فرد تجربه می‌شوند.
یادتـان باشـد «زندگـی انسان‌ها دائماً در حـال تغییـر اسـت، بنابرایـن زندگی بدون اسـترس وجود نـدارد.» ازاین‌رو باید علائـم، عوامل و عوارض اسـترس را شـناخت و آن را کنتـرل نمود.

چه مواردی بیانگر وجود استرس در شما است؟
استرس در افراد مختلف نشانه‌های گوناگونی دارد. در تصویر بعد برخی از متداول‌ترین نشانه‌های استرس نشان شده است.

نشانه های استرسعوارض ناشی از استرس
تصویـر زیـر را نـگاه کنیـد. بـه نظر شـما این فـرد، بـار سـنگینی را که بـر دوش گرفته تـا کجـا می‌تواند حمـل کند؟ اگر او اصرار داشـته باشـد این بار سـنگین را تـا بالاترین پلـه ببـرد، چـه صدماتـی بـر اعضـای بـدن او وارد می‌شود؟ بـه نظر شـما چـه راه‌هایی
بـرای رهایـی از این بار سـنگین وجـود دارد؟
اسـترس نیـز ماننـد ایـن سنگ‌ها فشـار زیـادی بـر روان و حتـی جسـم انسـان وارد می‌کند. اگـر آن را از خـود جـدا نکنیـد و یـا برای تحمـل آن از دیگران کمـک نگیرید،آسیب‌های جبران‌ناپذیری بـر روان و جسـم شـما وارد می‌آورد.ازاین‌رو شناخت نتایج استرس و راه‌های کنترل آن برای حفظ سلامتی، ضروری است.

عوارض استرس طولانی بر سلامتیبه‌طورکلی عوارض ناشـی از اسـترس به‌صورت فیزیکی و روانی می‌باشد. شکل‌های۱-۲۲تا ۱-۲۴عوارض فیزیکی و روانی ناشـی از اسـترس را نشـان می‌دهد.

اعضایی از بدن که از استرس تأثیر میپذیرنداثرات فیزیکی و روانی استرس بر بدناثرات استرس بر روابط انسانی در محیط کار
اثـرات روانـی ناشـی از اسـترس طولانی‌مدت، می‌تواند بـه ارتباطات شـما در محیط کار نیز لطمـه بزند.
معمـولاً انسان‌ها، از افـراد پرخاشـگر و بدبیـن دوری می‌کنند. همچنین افـراد بی‌حوصله یـا ناامید نمی‌توانند به‌درستی کار کنند. ازاین‌رو اسـترس طولانی‌مدت دو اثر منفی بر حضور شـما در محیـط کار می‌گذارد:

کاهش کیفیت کار و از بین رفتن اعتمادبه‌نفس؛

طرد شدن از طرف همکاران
در نمـودار زیـر ارتبـاط تغییـرات رفتـاری ناشـی از اسـترس، بـا اثـرات منفـی آن‌ها در محیط کار نشـان داده‌شده اسـت.

تغییرات ناشی از استرس در محیط کاردلایل ایجاد استرس
استرس به دلایل مختلفی شکل می‌گیرد که عبارت‌اند از:
۱فردی
۲گروهی و محیط کار
-۱دلایل فردی ایجاد استرس
عامل اصلی ایجاد استرس دلایل فردی انسان‌ها نیست. اما آن‌ها تحریک‌پذیری فرد را افزایش می‌دهند. برخی از این علت‌ها عبارت‌اند از:

دلایل فردی ایجاد استرسدلایل گروهی و محیط کار در ایجاد استرس

دلایل گروهی ایجاد استرس در محیط کارراه‌های کنترل استرس
برخـی از دلایـل اسـترس را می‌توان بـا تـاش و تمریـن کنتـرل یـا حـذف نمـود.تقریباً تمامی دلایـل فـردی و برخـی از دلایـل گروهـی ایجـاد اسـترس را بـا تـلاش می‌توانید کنتـرل کنیـد.

-۱بهداشت و نظم در محیط کار خود را جدی بگیرید.

محیط کار
۲-به نظافت شخصی خود اهمیت دهید.
-۳در محاسـبه زمان لازم برای انجام دادن هر کاری، دقت کافی داشـته باشـید. همیشـه زمـان بیشـتری بـرای آن در نظـر بگیریـد. مثلاً اگـر بـرای رفتـن از منـزل به محـل کار،۳۰دقیقه زمان نیاز دارید، شما ۴۰دقیقه قبل از آغاز ساعت کار از منزل خارج شوید.
-۴اگـر بـه نظـر شـما زمـان تعیین‌شده بـرای تحویـل دادن کاری یـا اجـرای آن
کـم اسـت، از قبـول آن کار امتنـاع کنیـد.
-۵قبل از اجرای هر کاری برای برنامه‌ریزی و زمان‌بندی آن اقدام کنید.
-۶اصـول ایمنـی، سـامت و ارگونومـی را به‌دقت رعایـت کنیـد.
-۷رفتارهــای روزانــه خــود را بنویســید و منصفانــه نقــاط ضعــف و قــدرت خــود را تشــریح کنیــد. بــرای رفــع نقــاط ضعــف خــود، بــا مشــاور یــا افــرادی کــه آن‌ها را انسان‌های موفقــی میدانیــد مشــورت کنیــد.
-۸از زندگـی خصوصـی خویـش غافـل نباشـید. برنامه‌ای تنظیـم کنیـد تـا رعایـت عدالـت بیـن کار وزندگی شـخصی را بـرای شـما امکان‌پذیر سـازد.
-۹اگــر محیــط کار شــما داخــل اتــاق یــا پشــت میــز اســت، بــرای شــادابی محیــط کارتــان، از گل و گیاه‌های
آپارتمانــی کوچــک در اطــراف میــز خــود اســتفاده کنیــد.
-۱۰مشــکلات خــود را بــا همکارانتــان مطـرح کنیـد، و از آن‌ها راه‌حل بخواهید.
-۱۱در برابـر خواسته‌های نـا به‌جای همـکاران نــه بگویید.
-۱۲هنــگام ناراحتــی یــا احســاس نگرانـی، وضعیـت خـود را عـوض کنیـد. مثلاً قــدم بزنیــد، آب بخوریــد، نفــس عمیــق بکشــید.
-۱۳قبـل از اشـتغال در یـک محیـط جدیـد، وظایـف و مسئولیت‌های خـود را دقیقـاً بپرسـید و یادداشـت کنید.
-۱۴نمـودار سـازمانی محیـط کار خـود را از واحـد اداری یـا مقـام مافوق خـود بگیرید، تـا بـا محیـط کار جدید آشـنا شـوید.
-۱۵بـه وعده‌غذای صبحانـه اهمیـت دهیــد صبح‌ها قبــل از شــروع کار صبحانـه را به‌طور کامـل میـل کنیـد.
-۱۶بــرای خــود در کنــار کار حتمــاً یــک ســرگرمی در نظــر داشــته باشــید ورزش، مطالعــه، کارهــای هنــری و ….
-۱۷هرروز دقایقـی را بـه فکـر کـردن اختصـاص بدهیـد.

۱۸-در مواجهه با هر پدیده ناخوشایند، به نکات مثبت آن نیز توجه کنید.۱
-۱۹در برخــورد بــا مشــکات، آن‌ها را باخدای خــود، مطــرح کنیــد و مطمئــن باشــید، خداونــد راه‌حلی پیــش پــای شــما خواهــد گذاشــت.
-۲۰بــا افــراد باایمان و بااخلاق دوســتی کنیــد.
-۲۱هـر شـب قبـل از خـواب بـه نعمتـی فکـر کنیـد کـه خـدا بـه شـما داده و تـا حـالا بـه خاطـر آن از او تشـکر نکرده‌اید، از خداونـد تشـکر کنیـد و سـپس بخوابید.
-۲۲قبـل از خـواب یـک نوشـیدنی گـرم شـیر گـرم، چــای کمرنـگ، دم‌نوش بیاشـامید.
-۲۳نظم در خواب را رعایت کنید.
-۲۴از گوش دادن به آهنگ‌های پرهیجان در صورت ایجاد استرس خودداری کنید.
-۲۵هـر وقـت ناامید شـدید بـه انسان‌هایی فکـر کنیـد کـه شـرایط نامناسب‌تر از شــما دارند.
-۲۶کتب مرتبط با مدیریت استرس را مطالعه کنید.
-۲۷زندگی افراد موفق را مطالعه کنید.
-۲۸سعی کنید اکثر مواقع لبخند بر لب داشته باشید.
-۲۹در صــورت طولانــی شــدن اســترس بــا مشــاور امیــن یــا روانشــناس مشــورت کنیــد و راه‌حل بخواهیــد.
-۳۰در خــوردن غذاهــای سرخ‌کردنی اعتــدال را رعایــت کنیــد. غذاهــای آب پــز را بیشـتر اسـتفاده کنیـد. از مصـرف سوسـیس و کالبـاس اجتنـاب کنیـد. از میـوه و ســبزیجات تــازه در وعده‌های غذایــی اســتفاده کنیــد.

انواع تغذیه