تاسیسات

تست قطعات و اجزای کولر گازی: راهنمای عیب‌یابی و تست موتور فن

آخرین به‌روزرسانی: آبان 18, 1405

عکس تخصصی راهنمای جامع تست عملکرد و عیب‌یابی قطعات کولر گازی اسپلیت؛ آموزش گام‌به‌گام مهند - تأسیس پلاس

تست قطعات کولر گازی و سنجش سلامت سیستم اسپلیت، فرآیندی کاملاً مهندسی و متکی بر ارزیابی همزمان شاخص‌های الکتریکی (مقاومت اهمی استاتور، ظرفیت خازنی، ولتاژ تحریک و جریان نامی کمپرسور) و پارامترهای ترمودینامیکی (فشار ساکشن و دیسشارژ با گیج منیفولد، دمای اشباع، سوپرهیت و سابکولینگ) است. تست سلامت کولر گازی از طریق آزمون تفکیکی اجزای اصلی شامل کمپرسور (تست اهمی C-S-R و تست اتصال به بدنه با مگاهم‌متر)، خازن راه‌انداز (تست تلرانس ظرفیت با مولتی‌متر کلمپی در محدوده ±۵٪)، سنسورهای دمایی NTC (سنجش مقاومت مبنا در دمای ۲۵ درجه سلسیوس)، شیر چهارطرفه معکوس‌کننده چرخه و برد اینورتر (تست ماژول ترانزیستوری IPM) انجام می‌پذیرد. هرگونه انحراف در مقادیر مجاز این آزمون‌ها مستقیماً باعث افت راندمان مصرف انرژی، یخ‌زدگی اواپراتور، وارد آمدن شوک هیدرولیکی مبرد مایع به کمپرسور و در نهایت قفل مکانیکی یا سوختن سیم‌پیچ موتور می‌گردد.

تسلط بر روش‌های استاندارد آزمون و عیب‌یابی تجهیزات تهویه مطبوع، پیش‌نیاز کلیدی کارشناسان نصب، مهندسان ناظر تأسیسات مکانیکی و تکنسین‌های سرویس فصلی است. بررسی‌های فنی کارشناسان در بخش کولر گازی و اسپلیت تأسیس‌پلاس نشان می‌دهد که بیش از ۶۵ درصد خرابی‌های اساسی کمپرسورها، ریشه در تشخیص اشتباه اولیه، تست نادرست گاز کولر گازی با گیج و تعویض غیرضروری قطعات گران‌قیمت مانند بردهای الکترونیکی به جای رفع افت ظرفیت یک خازن یا کالیبراسیون سنسور دارد.

—

مبانی چرخه تبرید تراکمی و تفکیک مهندسی اجزای کولر گازی

سیکل تبرید تراکمی کولرهای گازی بر مبنای چرخه کارنو معکوس طراحی شده و وظیفه دارد با تغییر فاز مداوم مبرد (Refrigerant) حرارت را از فضای داخلی جذب و در کندانسور بیرونی دفع کند. شناخت دقیق اجزای کولر گازی نخستین گام در اجرای پروتکل‌های تست و آزمون سلامت دستگاه است:

💡
پیشنهاد مهندس تاسیسات: مشاهده جدیدترین مدل‌های کولر پلیمری سلولزی با ۶۰٪ کاهش مصرف برق: مشاهده لیست قیمت و مدل‌ها ⬅️
  • کمپرسور (Compressor): قلب تپنده مدار هیدرولیکی است که مبرد گازی سوپرهیت با فشار و دمای پایین را مکش کرده و آن را به گاز متراکم داغ با فشار بالا تبدیل می‌کند.
  • کندانسور (Condenser Coil) و فن محوری: مبدل حرارتی بخش خارجی که گرمای گاز فوق داغ را به هوای محیط منتقل کرده و مبرد را تقطیر (چگالش) می‌نماید.
  • عنصر انبساطی (Expansion Device): لوله مویین (Capillary Tube) یا شیر انبساط الکترونیکی (EEV) که وظیفه ایجاد افت فشار ناگهانی، کنترل دبی مبرد و ورود مخلوط مایع-گاز سرد به اواپراتور را عهده‌دار است.
  • اواپراتور (Evaporator) و فن سانتریفیوژ بلوور: مبدل حرارتی یونیت داخلی که حرارت نهان تبخیر را از هوای بازگشتی اتاق جذب کرده و سرمایش مطبوع تولید می‌کند.
  • شیر چهارطرفه برقی (Reversing Valve): قطعه کلیدی در سیستم‌های دوکاره (سرمایش/گرمایش) که جهت حرکت مبرد بین اواپراتور و کندانسور را معکوس می‌سازد.
  • برد مدار چاپی و ماژول قدرت (Main PCB & Inverter IPM): مغز متفکر سیستم برای دریافت فیدبک سنسورها، مدولاسیون فرکانس کمپرسور اینورتر و پایش ولتاژ و ایمنی بار.

—

تست سلامت کمپرسور کولر گازی؛ ارزیابی الکتریکی، سیم‌پیچ و فشار مکانیکی

کمپرسور گران‌ترین بخش از اجزای کولر گازی است و تست قطعات آن باید با بیشترین دقت مهندسی صورت گیرد. تست کامل کمپرسور شامل سه آزمون الکتریکی، آزمون مقاومت عایقی و تست فشار مکانیکی (Pump Down Test) است.

۱. تست مقاومت اهمی سیم‌پیچ‌ها (تست C-S-R)

کمپرسورهای تک‌فاز روتاری و پیستونی غیر اینورتر دارای سه ترمینال اصلی هستند: ترمینال مشترک (Common یا C)، سیم‌پیچ راه‌انداز (Start یا S) و سیم‌پیچ کارکرد دائم (Run یا R). پیش از انجام آزمون، برق دستگاه باید کاملاً قطع شده، فیش‌ها علامت‌گذاری و جدا گردند و خازن دشارژ شود. با تنظیم مولتی‌متر دیجیتال روی رنج اهم سنجی دقیق (Ohm):

  • مقاومت بین C و R ($R_{CR}$) اندازه‌گیری می‌شود (کمترین مقاومت اهمی، سیم‌پیچ ضخیم کارکرد).
  • مقاومت بین C و S ($R_{CS}$) اندازه‌گیری می‌شود (مقاومت متوسط اهمی، سیم‌پیچ ظریف راه‌انداز).
  • مقاومت بین S و R ($R_{SR}$) اندازه‌گیری می‌شود (بیشترین مقاومت اهمی).

قانون طلایی صحت سیم‌پیچ کمپرسور: باید برابری فرمول مهندسی $R_{SR} = R_{CS} + R_{CR}$ برقرار باشد. چنانچه مقاومت بین هر دو پایه حالت مدارباز (OL) را نشان دهد، سیم‌پیچ سوخته یا اورلود داخلی (Internal Overload) باز شده است. در کمپرسورهای سه فاز و کمپرسورهای اینورتر BLDC، مقاومت بین هر سه ترمینال U، V و W باید دقیقاً با یکدیگر برابر باشد (با تلرانس کمتر از ۰.۲ اهم).

۲. تست اتصال کوتاه به بدنه با مگاهم‌متر (Megger Insulation Test)

برای اطمینان از سلامت عایقی سیم‌پیچ نسبت به بدنه پوسته فلزی، نباید به بوق پیوستگی (Continuity Buzzer) مولتی‌متر معمولی بسنده کرد. آزمون استاندارد طبق مقررات ملی با میگر الکتریکی با اعمال ولتاژ ۵۰۰ ولت DC انجام می‌شود. پراب مثبت به ترمینال و پراب منفی به بخش بدون رنگ لوله مسی یا بدنه متصل می‌شود. مقاومت عایقی استاتور نو باید بیش از ۱۰۰ مگااهم و برای کمپرسورهای زیر بار بیش از ۲۰ مگااهم باشد. قرائت کمتر از ۲ مگااهم نشانه تخریب عایق سیم‌پیچ به دلیل حضور اسید و رطوبت در روغن تبرید بوده و خطر اتصالی حتمی دارد.

۳. تست جریان کشی و مقایسه با آمپراژ RLA و LRA

با استفاده از کلمپ‌آمپرمتر در مسیر کابل تغذیه اصلی کمپرسور در زمان استارت، جریان اولیه را با شاخص LRA (Locked Rotor Amperage) و جریان کاری نرمال را با RLA (Running Load Amperage) مندرج روی پلاک فنی مقایسه کنید. اگر در لحظه استارت جریان به محدوده LRA برسد اما به RLA برنگردد و کمپرسور متوقف شود، نشان‌دهنده گریپاژ مکانیکی روتور یا خرابی خازن است.

۴. تست راندمان تراکم و فشار مکانیکی (تست گیج دیسشارژ)

برای اطمینان از خرد نشدن یا گشاد نشدن رینگ و سوپاپ‌های دهش کمپرسور، یک گیج فشار بالا (فشارسنج قرمز) به لوله دهش کمپرسور متصل شده و دستگاه برای چند ثانیه روشن می‌شود. یک کمپرسور روتاری سالم با گاز استاندارد باید بتواند به سرعت فشار دهش را به بالای ۴۵۰ تا ۵۰۰ psi برساند و پس از قطع برق، عقربه گیج نباید افت فشار ناگهانی را به سمت عقب ثبت کند؛ افت سریع نشان‌دهنده نشت داخلی سوپاپ یکطرفه دهش است.

—

تست گاز کولر گازی با گیج منیفولد و فرمول‌های تشخیصی سوپرهیت و سابکولینگ

یکی از پرتقاضاترین مراحل در آزمون کولر گازی، تست فشار مبرد و اطمینان از عدم کمبود یا بیش‌بود گاز است. اتکای صِرف به سنجش فشار استاتیک دستگاه خاموش، بزرگ‌ترین خطای رایج تکنسین‌هاست؛ چراکه فشار استاتیک تنها تابع دمای محیط است و ربطی به مقدار دقیق جرم مبرد شارژ شده ندارد.

۱. تست فشار دینامیکی در خط ساکشن و دیسشارژ

برای تست گاز کولر گازی با گیج، سیستم باید در حالت سرمایش با حداکثر توان فن داخلی حداقل ۱۵ دقیقه کار کند تا سیکل تبرید به تعادل ترمودینامیکی پایدار برسد:

  • برای مبرد R410A: در دمای هوای خارجی حدود ۳۵ درجه سلسیوس، فشار گیج کم‌فشار (لوله ساکشن برگشت) باید بین ۱۱۰ تا ۱۳۰ psi و فشار خط رفت پرفشار بین ۳۵۰ تا ۴۰۰ psi باشد.
  • برای مبرد R22: در شرایط مشابه دمایی، فشار ساکشن نرمال در بازه ۶۰ تا ۷۵ psi و فشار خط مایع بین ۲۱۰ تا ۲۵۰ psi قرار می‌گیرد.

۲. آزمون کولر گازی با محاسبه سوپرهیت (Superheat Calculation)

در کولرهای گازی مجهز به لوله مویین، بهترین معیار سنجش دقیق گاز، محاسبه سوپرهیت کل در لوله مکش اواپراتور است:

$$\text{Superheat} = T_{\text{Suction Pipe}} – T_{\text{Evaporator Saturation}}$$

دمای لوله مکش ($T_{\text{Suction Pipe}}$) با ترمومتر تماسی دیجیتال روی لوله برگشت چسبیده و عایق شده خوانده می‌شود و دمای اشباع اواپراتور ($T_{\text{Evaporator Saturation}}$) از روی عقربه فشار گیج منیفولد و تبدیل آن بر اساس جدول ترمودینامیکی فشار-دما (P-T Chart) استخراج می‌گردد. سوپرهیت ایده‌آل باید بین ۵ تا ۸ درجه کلوین (سلسیوس) باشد:

  • سوپرهیت بالا (بیش از ۱۰ درجه): نشان‌دهنده کمبود شدید مبرد، نشتی یا گرفتگی لوله مویین است.
  • سوپرهیت پایین (کمتر از ۳ درجه): حاکی از شارژ بیش از حد مبرد یا خرابی فن اواپراتور بوده و خطر بازگشت مبرد مایع به سیلندر کمپرسور (Slug Liquid) را در پی دارد.

۳. آزمون سابکولینگ (Subcooling) برای سیستم‌های مجهز به شیر انبساط

در اسپلیت‌های پیشرفته اینورتر دارای شیر EEV، سنجش سابکولینگ در خروجی کندانسور ملاک تنظیم شارژ گاز است:

$$\text{Subcooling} = T_{\text{Condenser Saturation}} – T_{\text{Liquid Line}}$$

بازه مطلوب سابکولینگ معمولاً بین ۴ تا ۷ درجه سلسیوس است. مقادیر کمتر نشانه کمبود گاز و مقادیر بالاتر نشانه انباشت بیش از حد مایع در کندانسور و فشار بیش از اندازه بر سرسیلندر کمپرسور است.

—

تست قطعات کولر گازی در مدارهای فرمان، سنسورها و تجهیزات جانبی

۱. تست خازن راه‌انداز (Run Capacitor Test)

خازن روغنی راه‌انداز یکی از آسیب‌پذیرترین قطعات در برابر نوسانات شبکه برق و گرمای یونیت خارجی است. برای تست خازن:

  • برق قطع شده و خازن توسط یک مقاومت توان بالا یا پراب مخصوص دشارژ می‌شود.
  • سیم‌های متصل به پایه‌های HERM (کمپرسور)، FAN (فن) و C (مشترک) جدا می‌گردند.
  • مولتی‌متر روی حالت خازن‌سنج (Capacitance بر حسب میکروفاراد $\mu F$) تنظیم می‌شود.
  • میزان ظرفیت اندازه‌گیری شده بین پایه C و HERM خوانده شده و با مقدار نامی درج شده (مثلاً $50 \mu F \pm 5\%$) مقایسه می‌شود. اگر ظرفیت بیش از ۵ درصد کاهش یافته باشد (مثلاً به زیر ۴۷ میکروفاراد برسد)، خازن باید بلافاصله تعویض گردد؛ در غیر این صورت گشتاور استارت تضعیف شده و آمپراژ عبوری از سیم‌پیچ کمکی استاتور را تا مرز سوختن بالا می‌برد.

۲. تست سنسورهای دمایی NTC (ترمیستورهای محیطی و لوله‌ای)

سنسورهای کولر گازی از نوع ضریب دمایی منفی (NTC) هستند؛ یعنی با افزایش دما، مقاومت اهمی آن‌ها کاهش می‌یابد. سنسور پایپ لوله مسی و سنسور دمای محیط اواپراتور معمولاً دارای مقاومت نامی ۵ کیلو اهم یا ۱۰ کیلو اهم در دمای مبنای ۲۵ درجه سانتی‌گراد هستند. برای تست قطعات سنسور:

  • سوکت سنسور را از روی برد اصلی جدا کنید.
  • مقاومت دو سر سنسور را با اهم‌متر اندازه بگیرید.
  • سنسور را درون یک لیوان آب و یخ با دمای تقریبی صفر درجه قرار دهید؛ مقاومت اهمی سنسور باید به شدت بالا رود (مثلاً برای سنسور ۵ کیلواهم، به حدود ۱۶ کیلو اهم در دمای صفر درجه برسد).
  • سپس سنسور را در دست گرم کنید؛ مقاومت باید به صورت نرم و بدون جهش ناگهانی یا قطعی کاهش یابد. هرگونه نمایش مقاومت صفر، بی‌نهایت یا تغییر پله‌ای نشانه خرابی سنسور است.

۳. تست شیر چهارطرفه برقی (Reversing Valve Test)

شیر چهارطرفه عامل اصلی تغییر کاربری کولر گازی میان حالت سرمایش و گرمایش است. تست آن در دو بخش الکتریکی و هیدرولیکی انجام می‌شود:

  • تست بوبین سلونوئید: مقاومت اهمی بوبین برقی با مولتی‌متر اندازه گرفته می‌شود؛ این عدد باید بین ۱ تا ۲.۵ کیلواهم باشد. مدار باز یا مقاومت صفر نشانه سوختن سیم‌پیچ بوبین است.
  • تست مکانیکی پیستون داخلی: هنگام سوئیچ دستگاه به حالت گرمایش، ولتاژ ۲۲۰ ولت باید روی بوبین برقرار شود و صدای تقه جابه‌جایی پیستون هیدرولیکی به گوش برسد. در صورت عدم تغییر مسیر مبرد با وجود برق‌دار بودن بوبین، پیستون شیر گیرپاژ کرده و نیازمند ضربه فنی ملایم یا تعویض کل شیر چهارطرفه است.

۴. تست ماژول قدرت برد اینورتر (IPM Diode Test)

در کولرهای گازی اینورتر، برد کنترل قدرت وظیفه تبدیل ولتاژ DC به فرکانس متغیر AC سه‌فاز برای چرخش کمپرسور را دارد. قلب این مدار، ماژول IPM است. برای تست سلامت IPM بدون برق:

  • مولتی‌متر را در وضعیت تست دیود (Diode Check) قرار دهید.
  • پراب قرمز را به ترمینال منفی باس DC (پایه P- یا N) و پراب مشکی را به نوبت به ترمینال‌های خروجی U، V و W متصل کنید. افت ولتاژ هدایت دیود باید در محدوده ۰.۴ تا ۰.۷ ولت باشد.
  • سپس پراب مشکی را به ترمینال مثبت باس DC (پایه P+) و پراب قرمز را به ترمینال‌های U، V و W وصل کنید. باید مقادیر ولتاژ مشابهی ثبت شود.
  • در صورت معکوس کردن پراب‌ها، صفحه مولتی‌متر باید حتماً وضعیت مدارباز (OL) را نمایش دهد. هرگونه افت ولتاژ نزدیک به صفر، به معنی سوختن ترانزیستورهای IGBT داخلی و شورت شدن ماژول اینورتر است.

—

جدول مقادیر استاندارد و دیاگرام جامع عیب‌یابی قطعات کولر گازی

جدول مهندسی زیر، مقادیر مرجع اندازه‌گیری و روش‌های تست سریع قطعات اصلی کولر گازی را طبق کدهای فنی ASHRAE و استانداردهای ساختمانی گردآوری کرده است:

نام قطعه نوع تست عملکرد ابزار اندازه‌گیری بازه استاندارد و قرائت صحیح علائم و نشانه‌های خرابی قطعه
کمپرسور (روتاری غیراینورتر) مقاومت سیم‌پیچ و عایق بدنه مولتی‌متر و مگاهم‌متر (میگر) $R_{SR} = R_{CS} + R_{CR}$ و مقاومت به بدنه > ۲۰ مگااهم پریدن آنی فیوز مینیاتوری، عمل کردن اورلود حرارتی، عدم استارت روتور
خازن راه‌انداز دائم سنجش ظرفیت خازنی میکروفاراد خازن‌سنج / مولتی‌متر دیجیتال ظرفیت نامی با تلرانس مجاز ±۵٪ صدای ویزویز (Humming) موتور، استارت ناموفق، داغ شدن شدید بدنه کمپرسور
سنسور دمای لوله (NTC) مقاومت حرارتی در ۲۵ درجه اهم‌متر و دماسنج تماسی ۵ الی ۱۰ کیلواهم در ۲۵°C با شیب منفی نسبت به دما کد خطای سنسور روی نمایشگر (E1/E2)، یخ‌زدگی اواپراتور، آف نشدن کمپرسور
شیر چهارطرفه برقی مقاومت بوبین و تست شیفت هیدرولیک مولتی‌متر اهمی و ولت‌متر AC مقاومت ۱۰۰۰ تا ۲۵۰۰ اهم و ولتاژ تغذیه ۲۲۰ ولت باد گرم در تابستان، باد سرد در زمستان، افت شدید فشار و عدم تغییر مود کاری
فشار مدار گاز (R410A) فشار ساکشن و سوپرهیت تعادلی گیج منیفولد و دماسنج سطحی ۱۱۰ تا ۱۳۰ psi در ساکشن و سوپرهیت بین ۵ تا ۸ کلوین کاهش سرمایش اتاق، یخ‌زدگی لوله نازک دهش، بالارفتن بی‌رویه جریان مصرفی
ماژول اینورتر برد (IPM) تست دیودی گیت‌های ترانزیستوری مولتی‌متر در مود دیود چک افت ولتاژ ۰.۴ الی ۰.۷ ولت در هدایت مستقیم و OL در معکوس کد خطای IPM/Overcurrent، تکان خوردن لحظه‌ای و خاموشی کامل کمپرسور اینورتر

—

الزامات مباحث ۱۴ و ۱۶ مقررات ملی ساختمان در راه‌اندازی و آزمون کولر گازی

مطابق مبحث چهاردهم (تأسیسات مکانیکی) و مبحث شانزدهم (تأسیسات بهداشتی) مقررات ملی ساختمان، تست سلامت کولر گازی فراتر از اندازه‌گیری‌های الکتریکی بوده و رعایت الزامات زیر پیگرد قانونی و مهندسی دارد:

  1. پروتکل وکیوم عمیق مدار تبرید: تست تخلیه هوا و رطوبت باید به وسیله پمپ وکیوم دو مرحله‌ای و با استفاده از گیج دیجیتال خلاء (Micron Gauge) به کمتر از ۵۰۰ میکرون جیوه برسد. پس از بستن شیرها، تست پایداری وکیوم به مدت ۱۵ دقیقه نباید افزایشی بیش از ۵۰ میکرون را نشان دهد؛ وجود رطوبت در مجاورت مبردهای HFC و روغن‌های پلی‌ال‌استر (POE) شدیداً اسید هیدروفلوئوریک تولید کرده و موجب لایه‌برداری عایق استاتور و سوختن کمپرسور می‌گردد.
  2. تست هیدرواستاتیک و نشتی گاز با گاز ازت خشک (نیتروژن): آزمون نشت‌یابی لوله‌کشی مسی توکار باید با گاز ازت خشک بدون رطوبت تحت فشار حداقل ۴۰۰ psi به مدت ۲۴ ساعت انجام پذیرد. استفاده از گاز مبرد یا هوا برای نشت‌یابی اکیداً ممنوع و غیرایمن است.
  3. ارتینگ و تابلو برق اختصاصی (مبحث ۱۳ و ۱۴): کابل‌کشی یونیت‌های کولر گازی باید مجهز به هادی حفاظتی زمین (ارت پایدار با مقاومت زیر ۲ اهم) و کلید محافظ جان (RCD) به همراه کلید مینیاتوری تیپ C (موتوری با تحمل جریان استارت ۵ تا ۷ برابر جریان نامی) باشد.
  4. شیب‌بندی و تست خط درین تقطیرات (مبحث شانزدهم): لوله درین آب تقطیر شده اواپراتور باید دارای شیب حداقل یک درصد به سمت خروجی باشد و با تست ریختن ۲ لیتر آب در تشتک درین، تخلیه بدون ایستایی و نشت سنجیده شود. اتصال مستقیم درین کولر به چاه فاضلاب بدون سیفون و دریچه هوابند، موجب انتقال گازهای سمی و اسیدی فاضلاب به یونیت و پوسیدگی پره‌های فین اواپراتور خواهد شد.

—

چک‌لیست مهندسی نگهداری دوره‌ای و آزمون سلامت کولر گازی

اجرای چک‌لیست زیر به صورت فصلی (پیش از شروع فصل گرما و سرما)، عملکرد بهینه دستگاه را تثبیت کرده و هزینه‌های تعمیراتی را تا ۸۰ درصد کاهش می‌دهد:

  • بررسی افت فشار فیلترها و شستشوی اواپراتور: تمیزکاری توری‌های فیلتر پلیمری و شستشوی شیارهای آلومینیومی با محلول مخصوص بدون آسیب به پوشش هیدروفیلیک (Blue Fin / Gold Fin).
  • تست جریان و مقاومت اهمی موتور فن‌ها: اندازه‌گیری جریان مصرفی فن‌های داخلی و بیرونی و بررسی عدم سایش بلبرینگ‌ها و بوش‌های لاستیکی لرزه‌گیر.
  • بررسی فیزیکی و شیمیایی ترمینال‌های برق: سفت کردن تمامی اتصالات ترمینال‌ها؛ شل بودن پیچ ترمینال کمپرسور یکی از دلایل اصلی جرقه، افزایش موضعی حرارت و سوختن کانکتور هرمتیک کمپرسور است.
  • تست سلامت عایق الاستومری لوله‌های مسی: تعویض عایق‌های آسیب‌دیده لوله رفت و برگشت به خصوص در معرض تابش مستقیم آفتاب جهت ممانعت از اتلاف برودت و تعریق مخرب لوله‌ها.
  • پایش اختلاف دمای رفت و برگشت هوا (Delta T): در حالت سرمایش پایدار، اختلاف دمای هوای ورودی به پنل با دمای خروجی از دمپر باد باید بین ۱۰ تا ۱۵ درجه سلسیوس باشد. افت دلتا تی به زیر ۸ درجه، اولین زنگ خطر برای نیاز به سرویس، تست گاز و پایش قطعات است.

—

پیوند سامانه‌های سرمایشی با محاسبات بارهای حرارتی و تأسیسات ساختمان

در پروژه‌های نوین تأسیساتی، طراحی سیستم سرمایش و گرمایش نمی‌تواند مجزا از یکدیگر ارزیابی شود. همان‌گونه که انتخاب غلط و تست ناقص قطعات کولر گازی موجب هدررفت انرژی و استهلاک برق ساختمان می‌شود، انتخاب ناصحیح تجهیزات گرمایشی نیز چرخه آسایش حرارتی ساکنان را مختل می‌کند. مهندسان طراح برای تدوین دفترچه محاسبات مکانیکی نیازمند ابزارهای دقیق مهندسی هستند.

در گام نخست طراحی ابعاد تأسیسات، کارشناسان می‌توانند با استفاده از محاسبه‌گر آنلاین بار حرارتی و ظرفیت پکیج تأسیس‌پلاس، ظرفیت حرارتی دقیق مورد نیاز زون‌های مختلف ساختمان را بر پایه اقلیم، جنس جدارها و تلفات بازشوها محاسبه نمایند. علاوه بر این، در فرآیند اجرای تأسیسات موتورخانه‌ای و پکیج‌های گرمایشی به موازات سیستم‌های اسپلیت، مطالعه مقالات کاربردی زیر برای مدیران پروژه و مجریان سیستم‌های گرمایشی حیاتی است:

  • برای اطلاع از شیوه تنظیمات بهینه هیدرولیکی و مدار احتراق پکیج‌های چدنی و دیواری، راهنمای فنی راهنمای تنظیمات پکیج شوفاژکار جزئیات دقیقی از تست‌های مدار گرمایشی ارائه می‌دهد.
  • جهت درک تطابق ابعادی و سطح زیربنا با راندمان حرارتی مشعل، مقاله تحلیلی انتخاب ظرفیت پکیج بوتان ۲۴ هزار معیارهای انتخاب صحیح متراژ را شفاف می‌سازد.
  • همچنین جهت ارزیابی استانداردهای قطعات داخلی پکیج‌ها، پمپ‌های سیرکولاتور و مبدل‌های اولیه و ثانویه، گزارش فنی بررسی کیفیت و ساختار پکیج لورچ به عنوان یک منبع مقایسه‌ای کامل در دسترس است.

—

پرسش‌های متداول درباره تست قطعات و سلامت کولر گازی (FAQ)

۱. چرا با وجود سالم بودن خازن، کمپرسور استارت نمی‌کند و آمپر بالا می‌کشد؟

اگر خازن راه‌انداز سالم باشد اما کمپرسور پس از چند ثانیه با صدای زمزمه خاموش شود، سه احتمال وجود دارد: گریپاژ مکانیکی روتور ناشی از کمبود روغن یا برگشت مایع مبرد، گرفتگی کامل لوله مویین یا افت شدید ولتاژ شبکه برق ساختمان زیر ۱۹۵ ولت. در کمپرسورهای فرسوده، اضافه کردن یک کیت استارتر کمکی (Hard Start Kit حاوی خازن الکترولیتی و رله پتانسیلی) می‌تواند گشتاور راه‌اندازی را افزایش داده و مشکل را موقتاً برطرف سازد.

۲. تست گاز کولر گازی با گیج در هوای خنک یا زمستان چگونه انجام می‌شود؟

در هوای سرد محیطی (دمای زیر ۱۵ درجه سلسیوس)، به دلیل پایین آمدن فشار اشباع کندانسور، تست فشار مبرد با گیج اعداد گمراه‌کننده‌ای را نشان می‌دهد. برای تست دقیق گاز در زمستان یا باید دستگاه را در حالت هیت پمپ (گرمایش) روشن کرد و فشار خط دهش (که اکنون فشار بالا است) را پایش نمود (حدود ۳۰۰ تا ۳۵۰ psi برای R410A)، یا در صورت نیاز به تست در حالت سرمایش، با پوشاندن فین‌های کندانسور به طور مصنوعی دمای تقطیر را بالا برد تا فشار مدار به شرایط استاندارد نزدیک شود.

۳. تفاوت نحوه تست کمپرسور معمولی با کمپرسور اینورتر چیست؟

در کمپرسورهای معمولی تک‌فاز، تست C-S-R انجام می‌شود و مقاومت پایه‌ها با یکدیگر متفاوت است و اتصال برق مستقیم ۲۲۰ ولت متناوب برای تست مقدور می‌باشد. اما کمپرسورهای اینورتر از نوع آهنربای دائم سه‌فاز (BLDC) هستند؛ مقاومت هر سه پایه U، V و W کاملاً با هم برابر (عددی کوچک معمولاً زیر ۵ اهم) است. هرگز نباید کمپرسور اینورتر را به برق شهر متصل کرد، زیرا به دلیل فرکانسی بودن مدار، استاتور در کسری از ثانیه منهدم خواهد شد.

۴. علائم سوختن بوبین شیر چهارطرفه در مقایسه با گیرپاژ پیستون مکانیکی آن چیست؟

اگر بوبین سوخته باشد، مقاومت اهمی آن با مولتی‌متر عدد صفر یا مدارباز (OL) را نمایش می‌دهد و هیچ میدان مغناطیسی تولید نمی‌شود (با نزدیک کردن پیچ‌گوشتی فلزی جذب مغناطیسی حس نمی‌شود). اما اگر بوبین سالم و برق‌دار باشد ولی دستگاه بین گرما و سرما سوئیچ نکند و اختلاف دمای چهار لوله متصل به شیر طبیعی نباشد، اسلاید پیستون بر اثر جرم‌گرفتگی یا حرارت ناشی از جوشکاری بدون خنک‌کاری گیر کرده است.

۵. آیا افت فشار گاز کولر گازی همواره به معنی نشتی مبرد در سیکل است؟

بله، در یک چرخه تبرید تراکمی سالم و استاندارد، مبرد مصرف نمی‌شود و در یک مدار بسته جریان دارد. هرگونه کاهش فشار در گیج منیفولد نسبت به مقادیر نامی، قطعاً ناشی از نشتی در اتصالات مهره پرچی (Flared Joints)، ترک‌خوردگی لوله‌های مسی ناشی از لرزش یا سوراخ شدن فین‌های اواپراتور و کندانسور است. شارژ مجدد گاز بدون نشت‌یابی با گاز نیتروژن و رفع عیب فیزیکی، علاوه بر تخریب محیط زیست، منجر به هدررفت هزینه و وارد آمدن آسیب به کمپرسور خواهد شد.

این مقاله مفید بود؟ آن را با دیگران به اشتراک بگذارید
WA TG in X
امتیاز شما

این مقاله چقدر برای شما مفید بود؟

با انتخاب یک تا پنج ستاره به بهترشدن راهنماهای تاسیس پلاس کمک کنید.

۰ از ۵ 0 رأی

قدم بعدی

برای انتخاب تجهیزات مناسب پروژه کمک می‌خواهید؟

محصولات مرتبط را بررسی کنید یا پیش از خرید از کارشناسان تاسیس پلاس راهنمایی بگیرید.

تماس با کارشناس
آموزش‌های تازه

راهنماهای فنی را مستقیم دریافت کنید

آموزش نصب، راهنمای خرید و نکات نگهداری تجهیزات را برایتان می‌فرستیم.

درباره نویسنده

سمانه مطهری

من مهندس سیستم انرژی و محیط زیست هستم. هدف اصلی از انتخاب چنین مسیری حفظ محیط زیست است و من به خودم قول دادم همیشه تمام تلاشم را بکنم. مهندسان به طور مداوم سعی کرده اند دنیایی زیباتر بسازند و من از این هدف جدا نبودم.